Të gjithë e dinim që 11 maji do të ishte i nxehtë, por askush nuk e parashikoi dot ftohtësinë e shifrave finale. Shqipëria sapo ka mbyllur një nga kapitujt më të debatueshëm të historisë së saj elektorale. Zgjedhjet në Shqipëri 2025 rezultatet treguan një realitet që shumë e quanin të pamundur: Edi Rama siguroi mandatin e katërt radhazi.
Është e pabesueshme po ta mendosh. 12 vite në pushtet nuk mjaftuan për ta rrëzuar Partinë Socialiste. Përkundrazi, ata u kthyen më të fortë në numra, duke marrë plot 83 mandate në Kuvend. Kjo nuk është thjesht një fitore; është një dominim total që e lë opozitën në një krizë ekzistenciale.
Shifrat që tronditën skenën politike
Nëse i hedhim një sy tabelës së KQZ-së, shohim një ndarje që të lë pa fjalë. Partia Socialiste (PS) mori rreth 53.3% të votave. Kjo përkthehet në një shumicë dërrmuese që i lejon Ramës të qeverisë pa pasur nevojë për asnjë aleat të vogël. Nga ana tjetër, Koalicioni i udhëhequr nga Partia Demokratike (PD-ASHM) u ndal në 32.9%, duke siguruar vetëm 50 mandate.
Humbje e rëndë? Po, padyshim.
Sali Berisha, edhe pse i liruar nga arresti shtëpiak pak kohë para garës, nuk arriti të krijonte atë "uraganin" që premtonte nëpër mitingje. Njerëzit thjesht nuk u mbushën. Ose mbase, opozita e ndarë në disa copa e bëri të pamundur një front unik kundër "makinerisë" socialiste.
Gjëja më interesante këtë herë ishte hyrja e forcave të reja. Adriatik Lapaj me lëvizjen "Shqipëria Bëhet" arriti të thyejë barrierën dhe të marrë 1 mandat (rreth 4% të votave kombëtare). Edhe Agron Shehaj me partinë "Mundësia" siguroi 2 mandate. Mund të duket pak, por në një sistem që "ha" të vegjlit, kjo është një fitore morale e madhe.
Vota e diasporës: Miti dhe realiteti
Për herë të parë në historinë tonë, emigrantët votuan me postë. Ishte një rrëmujë e vërtetë në fillim, apo jo? Rreth 195,000 shqiptarë nga jashtë u regjistruan për të votuar. Kishte shumë shpresë se kjo "votë e pastër" do të ndryshonte balancat.
Sinqerisht, rezultati nuk ishte ai që prisnin shumë analistë. Ndonëse diaspora u anua pak më shumë drejt partive të reja dhe opozitës, pesha e tyre totale nuk arriti të përmbyste rezultatin në qarqet e mëdha si Tirana apo Durrësi. Megjithatë, kjo hapi një portë që nuk mbyllet më.
Pse dështoi opozita?
Nuk mund t'ia vësh fajin vetëm "vjedhjes së votave". Edhe pse OSBE/ODIHR në raportin paraprak përmendi "mungesën e një fushe loje të barabartë" dhe presionin mbi administratën, problemi i opozitës ishte i brendshëm.
- Përçarja: Një pjesë me Berishën, një pjesë me Bashën (edhe pse ky i fundit u zbeh plotësisht), një pjesë me partitë e reja.
- Mungesa e frymës: PS-ja kishte një strukturë kapilare, ata që ne i quajmë "patronazhistë", të cilët trokitën në çdo derë.
- Ekonomia: Pavarësisht çmimeve të larta, turizmi dhe ndërtimi kanë krijuar një ndjesi stabiliteti te një pjesë e mirë e popullsisë.
Në Tiranë, qarku që prodhon 37 mandate, PS-ja korri një fitore të frikshme. Erion Veliaj, pavarësisht goditjeve nga SPAK ndaj drejtorëve të tij, arriti të mobilizonte strukturat në mënyrë mbresëlënëse. Kjo tregon se makineria elektorale socialiste është shumë më përpara se ajo e kundërshtarëve.
Çfarë na pret pas zgjedhjeve të vitit 2025?
Me 83 mandate, Edi Rama ka pothuajse fuqi absolute. I mungon vetëm një votë për të pasur 84 (shumicën e cilësuar) për të ndryshuar Kushtetutën i vetëm. Kjo është paksa e frikshme për balancën e pushtetit, sado që ai premton se fokusi do të jetë vetëm te anëtarësimi në BE deri në vitin 2030.
Sali Berisha i ka quajtur këto rezultate "farsë" dhe ka paralajmëruar protesta të fuqishme. Por, a ka më energji populli për protesta? Pjesëmarrja në votime ishte rreth 44.8%, më e ulët se në vitin 2021. Kjo tregon se një pjesë e madhe e shqiptarëve janë thjesht të lodhur. Ata nuk besojnë as te qeveria, por as te alternativa.
Hapat e radhës për ju
Nëse jeni të interesuar të ndiqni se si do të ndahen postet e reja ministrore apo si do të veprojnë partitë e reja në parlament, ja çfarë duhet të bëni:
- Monitoroni faqen zyrtare të KQZ-së për ndarjen finale të votave preferenciale. Kjo do të tregojë cilët deputetë kanë thyer listat dhe kanë mbështetjen reale të njerëzve.
- Ndiqni raportet e SPAK. Gjatë fushatës pati akuza për krime zgjedhore dhe tani është koha të shohim nëse do të ketë ndëshkime reale.
- Analizoni lëvizjet e partive të reja. Fakti që Lapaj dhe Shehaj janë në parlament do të thotë që diskutimet nuk do të jenë më vetëm "PS vs PD".
Zgjedhjet e vitit 2025 mbyllën një cikël, por hapën një tjetër që do të jetë vendimtar për integrimin tonë europian. Rama ka timonin, por rruga është plot gropa.
